• Đường dây nóng: 06942608 - 0936.478.898 - 0916.608.085 - 0983.608.989 - 0917.908.085 - 0915.908.085

Cơ Quan Ngôn Luận Của Tổng Cục Đường Bộ VN

Thứ hai ngày 10 tháng 6 năm 2019 | 9:19

Châu Âu đã bỏ qua cơ hội ở Iran

Quan điểm của châu Âu về vấn đề Iran một lần nữa không thống nhất khi Pháp và Đức bắt đầu có những hành động trái chiều.

Ngày 9/6, trong buổi phỏng vấn với truyền hình nhà nước, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif tuyên bố châu Âu không có quyền chỉ trích Iran nếu họ theo đuổi các chính sách phát triển hạt nhân, đồng thời chỉ ra rằng châu Âu đã có cơ hội rất tốt để kìm chế Iran nhưng họ đã bỏ qua.

Ông Zarif nêu rõ: "Các nước châu Âu đã không có quyền chỉ trích Iran vì những vấn đề nằm ngoài Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA). Châu Âu cần bình thường hóa quan hệ kinh tế với Iran và thể hiện thiện chí thông qua việc thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong JCPOA".

"Chúng tôi cam kết ngừng các hoạt động của mình nếu như châu Âu có hành động tương xứng. Về việc Pháp kêu gọi một cuộc đàm phán khác ngoài khuôn khổ JCPOA, chúng tôi cho rằng điều này là không cần thiết. Iran sẽ chỉ nói về thỏa thuận hạt nhân đã đạt được này" - Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh.

Tuyên bố này được phát đi trong bối cảnh Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kêu gọi một cuộc đàm phán mới của nhóm P5+1 với Iran để đưa ra các thỏa thuận mới với lý do "nhiều điều kiện thực tế đã thay đổi và JCPOA không còn thực sự phù hợp".


Ngoại trưởng Iran khẳng định chỉ đàm phán bảo vệ JCPOA, không đàm phán mở rộng

Ông Macron nhấn mạnh quan điểm của Paris trong vấn đề vũ khí hạt nhân của Iran là thống nhất với Washington. Những tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc gặp riêng với Tổng thống Macron trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 75 năm trận chiến lịch sử tại bờ biển Normandy nước Pháp.

Trong khi đó, ngày 10/6, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas sẽ có buổi làm việc với Ngoại trưởng Iran ở Tehran để đàm phán về các biện pháp duy trì thỏa thuận mong manh JCPOA. Hôm 9/6, Đức khẳng định vẫn ủng hộ thỏa thuận JCPOA và đang "nỗ lực bảo vệ những gì còn lại" và nhấn mạnh "châu Âu có quan điểm bảo vệ JCPOA bất chấp mọi diễn biến phức tạp".

Như vậy, chỉ trong vòng một năm, hai quốc gia định hình châu Âu đã liên tiếp thay đổi quan điểm của mình và thể hiện sự phân rã sâu sắc trước sức ép của Mỹ về vấn đề Iran. Cụ thể, thời điểm tháng 5/2018, Tổng thống Trump ký lệnh hủy bỏ thỏa thuận JCPOA và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt vào Iran.

Lúc này, Đức, Pháp dẫn đầu châu Âu khẳng định vẫn thực hiện JCPOA với nội dung quan trọng nhất: Tạo điều kiện bảo vệ Iran trước các biện pháp trừng phạt từ Mỹ, đổi lại, Tehran vẫn đảm bảo thỏa thuận và không tái kích hoạt các chương trình phát triển hạt nhân của mình.

Để thực hiện nội dung này, châu Âu cùng Iran đã soạn thảo một bộ quy tắc ghi nhớ chung mang tên "công cụ hỗ trợ doanh nghiệp hợp tác toàn diện". Bộ quy tắc này đưa ra một loạt giải pháp nhằm đảm bảo các hợp tác giữa châu Âu và Iran trong mọi lĩnh vực, đặc biệt về năng lượng không chịu sự tác động của các lệnh trừng phạt từ Mỹ.

Tuy nhiên, bản ghi nhớ mãi nằm trên giấy và thực tế đã không có bất kỳ hành động cụ thể nào được thực hiện.

Iran tháng 11/2018 đã lên tiếng kêu gọi châu Âu cần phải hành động như những gì đã hứa vì các sức ép từ Mỹ đang ngày một nặng nề với nền xuất khẩu dầu của nước này. Tháng 2/2019, Iran chỉ trích châu Âu bất tín và sẽ không chờ đợi.

Đầu tháng 5/2018, Iran tuyên bố cho châu Âu 60 ngày để đảm bảo những gì đã có trong cam kết nếu không họ sẽ hủy bỏ JCPOA và ngay lập tức tái khởi động các nhà máy làm giàu Uranium, kích hoạt trở lại chương trình hạt nhân.


Tổng thống Trump đã buộc Pháp nhún nhường?


Trong thời gian đó, Mỹ liên tiếp đưa ra các biện pháp trừng phạt quyết liệt. Đến tháng 5/2019, Mỹ chính thức rút đi mọi quyền miễn trừ với các quốc gia và vùng lãnh thổ đang làm ăn với Iran. Lượng xuất khẩu dầu của Iran đã giảm xuống chỉ còn chưa đến 1/3 so với tháng 5/2018 tương đương với 800.000 thùng/ngày (so với trước đó là 3 triệu thùng/ngày).

Tuy nhiên, châu Âu tiếp tục không hành động. Họ mắc kẹt trước sức ép của Mỹ. Bản thân mối quan hệ giữa Washington và EU ngày càng xấu đi. Hai bên gặp nhiều bất đồng trong các vấn đề về Huawei, quỹ quốc phòng NATO, và trên hết là các biện pháp đe dọa đánh thuế vào mặt hàng ô tô, linh kiện ô tô, điện tử, sắt thép công nghiệp nặng của EU vào thị trường Mỹ.

Cho đến chuyến thăm vừa qua của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Pháp đã đứng về phía Mỹ, còn Đức vẫn đang loay hoay nỗ lực đàm phán với cả hai bên Tehran và Washington.

Đáng chú ý, Berlin tuyên bố "châu Âu vẫn ủng hộ JCPOA" và "chỉ trích tất cả các hành động cố gắng làm hỏng thỏa thuận này". Như vậy, Berlin đã tự cho mình quyền lãnh đạo châu Âu và buộc Paris phải lựa chọn: Hoặc đứng về phía EU để gia tăng sức mạnh, hoặc đứng về phía Mỹ để tự đảm bảo các quyền lợi cho mình và giảm sức ép.

Cả Pháp với Đức trong thời gian qua luôn kêu gọi xây dựng một EU mới, theo đó, châu Âu tự chủ hơn trước các quyết định địa chính trị, tìm kiếm nhiều tiếng nói và vị thế hơn trên các diễn biến quốc tế. Thậm chí, EU đã mâu thuẫn với Mỹ trong nhiều điểm nóng còn phía Đức đã chỉ rõ: Washington thời Donald Trump là một trong ba đối thủ cần phải đề phòng của châu Âu (bên cạnh Nga, Trung Quốc). Thế nhưng, từ nhận thức tới hành động vẫn còn là một con đường rất xa.


Về phía Mỹ, nước này đã thực hiện được một trong hai mục tiêu của mình với cuộc khủng hoảng ở vùng Vịnh: phong tỏa, kiềm chế, làm suy yếu Iran; kìm kẹp, kiểm soát các đồng minh của họ, đặc biệt với châu Âu.

Thậm chí, Iran, Nga cùng Thổ Nhĩ Kỳ và một số quốc gia khác trong khu vực Trung Đông đã đưa ra một bố quy tắc tương tự sau đó (chỉ khác tên gọi) và hoạt động hiệu quả cho đến nay.

Theo baodatviet.vn

Gửi bình luận của bạn

Code